Η ΑΡΧΑΙΑ ΘΡΑΚΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ. ( Στον Μανόλη Ανδρόνικο). Πολλοί έχουν επιχειρηματολογήσει επάνω στο ζήτημα της αρχαίας «θρακικής» γλώσσας.Και πολλά βιβλία και μελέτες έχουν γραφεί κι έχουν δει το φως της δημοσιότητος. Μεγάλες διαμάχες, επίσης, έχουν λάβει χώρα και οι απόψεις είναι αλληλοσυγκρουόμενες. Μια μερίδα επιστημόνων υποστηρίζει ανοικτά την ιδέα του σλαβισμού, με αναφορά σε προσλαβική ή πρωτοσλαβική γλώσσα, ενώ άλλοι αποκρούουν αυτές τις απόψεις, όχι χωρίς κάποια αμηχανία, μη έχοντας κάτι άλλο να προτείνουν. Εν πάση περιπτώσει στο επιστημονικό τραπέζι έχουν κατατεθεί κατά καιρούς θεωρίες για ιλλυρική φύση της γλώσσας, για μοισική, για θρακοϊλλυρική για θρακομοισική κ.λ.π. Είναι προφανές ότι το τραπέζι αυτό έχει γίνει κάτι σαν την κλίνη του Προκρούστη. Ο Κάτιτσιτς υποστηρίζει ότι οι θρακικές λέξεις που έχουμε στην διάθεσή μας είναι 60. Ο Γκεοργκίεφ διαφωνεί και υποστηρίζει ότι οι λέξεις είναι 40, ενώ ο Ντουριντάνοφ υποστηρίζει ότι αυτές είναι μόνο 23. Είναι προφανές ότι υπάρχουν μεγάλες αποκλίσεις όσο, σε εκατοστιαίες μονάδες, απέχει το 60 από το 23.Και βέβαια οι λέξεις αυτές δεν είναι παρά τοπωνύμια όπως BOSPARA-STRATOPARA-SUBZUPARA-AGATHAPARA-BUSIPARA κ.λ.π. Για το ότι οι λέξεις αυτές θυμίζουν έντονα αντίστοιχες ελληνικές έχει προβληθεί το επιχείρημα ότι είναι ινδοευρωπαϊκής καταγωγής και “άρα αυτό είναι φυσιολογικό”. Η θεωρία περί ινδοευρωπαίων λειτούργησε και λειτουργεί σαν κάλυμμα κάτω απ’ το οποίο σοβούν, στην κυριολεξία, διάφοροι εθνικισμοί και επεκτατισμοί. Για το μόνο στο οποίο είναι σύμφωνοι είναι το γεγονός ότι τα μοναδικά ευρήματα πάνω στα οποία μπορούμε να στηριχθούμε για να διακριβώσουμε την ταυτότητα της θρακικής γλώσσας είναι ελάχιστες επιγραφές εκ των οποίων μόνο δύο έχουν ικανό αριθμό λέξεων ώστε να δικαιούνται τον χαρακτηρισμό του Ρασμούσεν: «verdienen wirklich den Namen “Insschrift”» (Χρ. Τζιτζιλής. Παρατηρήσεις στις « Θρακικές» επιγραφές του DUVANLII). Που σημαίνει ότι: είναι οι μόνες που “δικαιούνται” να ονομασθούν επιγραφές. Οι δύο αυτές επιγραφές είναι του 6ου π.Χ. αιώνα η μία, που είναι χαραγμένη σε λίθινη πλάκα, και του 5ου π.Χ. αιώνα η άλλη, που είναι χαραγμένη σε χρυσό δακτυλίδι. Και οι δύο είναι γραμμένες με ελληνικά γράμματα αλλά όσοι ασχολήθηκαν, και είναι αρκετοί, δεν συμφωνούν μεταξύ τους. Στα μόνα που συμφωνούν είναι το ότι υπάρχει «θρακική» γλώσσα και αυτή ανήκει στις λεγόμενες ινδοευρωπαϊκές με μεγάλη πιθανότητα να είναι satem γλώσσα. Εκείνο που προκαλεί κατάπληξη είναι το γεγονός ότι αφού δεν συμφώνησαν για το τι λένε αυτά τα δύο κείμενα, κι αφού δεν μπορούν να διαχωρίσουν τις λέξεις, επειδή αυτές παρατίθενται κατά το αρχαιοελληνικό σύστημα γραφής χωρίς να διαχωρίζονται μεταξύ τους, λένε ότι πιθανότατα η γραφή αυτής της γλώσσας έχει γνωρίσει μετακίνηση συμφώνων. «Αναγνώρισαν» λέξεις όπως ΡΟΛΙΣΤΕΝΕΑΣΝ, ΤΙΛΕΖΥΠΤΑή ΤΙΛΕΖΥΠΤΑΜ, ΙΓΕΚ, ΒΛΑΒΑΧΕ, ΓΝ, ΛΕΤΕΔΝ κ.λ.π. Με βάση αυτές τις αναγνώσεις όρθωσαν ένα γλωσσικό σύστημα το οποίο ονόμασαν «θρακική γλώσσα». Κι ύστερα ακολούθησαν άλλοι, στρατευμένοι στην σλαβική υπόθεση, γλωσσολόγοι και πάνω στα σαθρά θεμέλια αυτών των διαπιστώσεων έχτισαν την θεωρία τους. Παρέβλεψαν ασφαλώς το ότι οι λέξεις είναι γραμμένες με ελληνικά γράμματα και με το ελληνικό παρατακτικό (in continuo) σύστημα γραφής, ενώ η μία, η αρχαιότερη, είναι γραμμένη βουστροφηδόν. Για παράδειγμα η ανάγνωση Ντέτσεφ, στην επιγραφή που φέρεται στο χρυσό δακτυλίδι του Εζέροβο, έχει ως εξής: Ρολιστενέας Νερένου το γένος με κατεσκεύασε δια την Άσκον Αραζίαν (κόρη του Άραζου) Τιλέζυπταν τον οίκον (καταγωγήν). Παρατηρούμε ότι όχι μόνο εισάγονται «θρακικές λέξεις» αλλά και «θρακικά πρόσωπα» όπως ο «Ρολιστενέας», ο «πατέρας του» ο «Νέρενος», ο «Άραζος»,η «Έσκον» και ένας κάποιος «Τιλέζυπτας» προφανώς «γενάρχης». -2- Ο Κρέτσμερ έχει δύο αναγνώσεις. Η μία: Ρολισθενειάς Νερενεία το γένος είμαι, Αραζία την πατρίδα Τιλεζύπτα με κατεσκεύασε (ή με εδώρησε). Και η άλλη: Ρολισθενείας Νερενεία το γένος είμαι αλλά Αραζία την πατρίδα, ο Τιλεζύπτα με ενυμφεύθη. Και ακολούθησαν κι άλλοι. Με βάση την σλαβική προσπάθησαν να πείσουν. Μα δεν το κατάφεραν. Και μερικοί, όπως ο Μπασαναβίκιους και ο Ανταλμπέρτ, «διάβασαν» με βάση την λιθουανική. Ο καθένας έβλεπε αυτό που ήθελε. ……………………………. Πριν ασχοληθούμε με τα δύο κείμενα θα πρέπει να αναφέρουμε τις εργασίες ενός έλληνα ερευνητή, του Χρήστου Τζιτζιλή. Η εργασία του που έχει τίτλο: “Παρατηρήσεις στις «Θρακικές» επιγραφές του DUVANLII”, ανακοινώθηκε στην Θεσσαλονίκη κατά την διάρκεια συνάντησης με θέμα: «Γλώσσα και μαγεία. Κείμενα από την αρχαιότητα». Η συνάντηση έγινε τον Απρίλιο του 1993 αλλά ένα μέρος των ανακοινώσεων περιγράφεται και στο βιβλίο με τον ίδιο τίτλο, δηλαδή: “Γλώσσα και μαγεία. Κείμενα από την αρχαιότητα”, των εκδόσεων Ιστός, Αθήνα 1997. Ο κ. Τζιτζιλής, ανάμεσα στα άλλα, αναφέρεται και στα ευρήματα της Τούμπας Basova του Duvanlii της Φιλιππούπολης. Στην τούμπα αυτή βρέθηκαν 4 ασημένια ταφικά αντικείμενα που είχαν χαραγμένη επάνω τους, και τα τέσσερα, την φράση ΔΑΔΑΛΕΜΕ. Ο κ. Τζιτζιλής παραθέτει την ανάγνωση Γκεοργκίεφ η οποία ερείδεται στην λέξη δα=γη την οποία αναγνωρίζει ως προελληνική και θρακική και την συνδέει με την αλβανική λέξη dhe=γη, με την φρυγική Γδαν Μα=Χθών Μα, και με την ελληνική χθων. Σημειώνω εδώ ότι όλοι αυτοί οι ελιγμοί του Γκεοργκίεφ είναι απαράδεκτοι από κάθε άποψη. Εν πάση περιπτώσει το δεύτερο συνθετικό της φράσης (ΔΑΛΕ), ο Γκεοργκίεφ πάλι, το συνδέει με το αρχαιοελληνικό άλευ πράγμα που απορρίπτεται αμέσως και από τους αδαείς ακόμη, και μπορεί ν’ απορήσει κανείς γιατί το κάνει αυτό ο Γκεοργκίεφ, αφού η απόρριψη είναι αυτονόητη, ενώ την ίδια λέξη την συνδέει με την αλβανική del (zot). Όσο για το τρίτο συνθετικό το συνδέει με την ελληνική αντωνυμία με αλλά δεν παραλείπει και την αλβανική me. Και αποδίδει: Γη φύλαξέ (κράτησέ, προστάτεψέ) με. Όπως σημειώνει ο κ. Τζιτζιλής, ο Γκεοργκίεφ, ισχυρίζεται ότι η λέξη ΔΑΛΕ είναι προστακτική θρακικού ρήματος που συδέεται με το χεττικό dala ‘αφήνω (ήσυ-χο)’ και με το αλβανικό dale=περίμενε, στάσου. Ο Φίλοβ και κάποιοι άλλοι ισχυρίζονται ότι πρόκειται για θρακικό όνομα Δαδαλέμες. Ο κ. Τζιτζιλής κάνει μια πραγματικά θαυμάσια προσέγγιση του ζητήματος και ορθά διαβάζει: Δα=Γη, Δάλε=προστάτεψέ (φύλαξέ) με. Και, παρ’ ότι σημασιολογικά συμφωνεί με τον Γκεοργκίεφ, αναγνωρίζει τις τρεις λέξεις ως ελληνικές και είναι ελληνικές πράγματι. Η διαφορά λοιπόν είναι στο ότι ο Γκεοργκίεφ στρεβλώνει τα πράγματα, αφ’ ενός μεν για να αρνηθεί αρχαίες ελληνικές λέξεις και, αφ’ ετέρου, για να βάλει κάτω απ’ την μεγάλη ομπρέλλα της «θρακικής» και την αρχαία αλβανική γλώσσα. Αλλά είναι έτσι; Ασφαλώς όχι. Κι ευτυχώς που υπάρχουν ερευνητές που αποκαθιστούν την αλήθεια ειδάλλως τα ψεύδη και οι ανακρίβειες θα είχαν επικρατήσει. …………………….. Ας πάμε τώρα στην επιγραφή επί λίθινης πλάκας που βρέθηκε σε τάφο στο χωριό Kjolmen της Βουλγαρίας. Η επιγραφή έχει χρονολογηθεί ως ανήκουσα στον 6ο π.Χ. αιώνα. Το κείμενο είναι γραμμένο βουστροφηδόν και οι ενότητες είναι χωρισμένες για να αποφύγουν τις ρωγμές που αρχικά υπήρχαν στην πλάκα και οι οποίες διευρύνθηκαν και η πλάκα είναι πια σπασμένη. Διαβάζουμε: (ρωγμή)ΕΒΑΡ.ΖΕΣΑΣΝΗΝΕΤΕΣΑΙΓΕΚ.Α (ρωγμή)ΝΒΛΑΒΑΗΓΝ (ρωγμή) ΝΥΑΣΝΛΕΤΕΔΝΥΕΔΝΕΙΝΔΑΚΑΤΡ.Σ. Οι ρωγμές δεν κατέστρεψαν γράμμα ή γράμματα. Θεώρησαν ότι οι τελείες σηματοδοτούν το τέλος λέξεως ενώ κάτι τέτοιο για την εποχή είναι λάθος. Αν ίσχυε αυτό τότε θα έπρεπε την ενότητα ζεσασνηνετεσαιγεκ να την εκλάβουμε ως μία λέξη και, χειρότερα, το ίδιο θα έπρεπε να υποθέσουμε για την ενότητα νυασνλετεδνυεδνεινδακατρ και το τελευταίο γράμμα σ θα ήταν κι αυτό μια λέξη μόνο του! Ο Γκεοργκίεφ δεν δέχεται αυτόν τον διαχωρισμό και oνομάζοντας την γλώσσα θρακομοισική χωρίζει: -3- Text: Εbar Zes(a) asn HN etes igek. A N blabahe gn! N ua(s?) sn letedn ued(n), ne in dakatr s! Translation: Ebar (son) of Seza(s) I 58 years lived here. Do not damage this (grave?)! Do not desecrate the very this deceased, for this (the same) will be done to you! Εν ολίγοις ο Γκεοργκίεφ διατείνεται ότι το κείμενο λέει ότι κάποιος Έμπαρ (γιός του) Σέζα, που έζησε ΗΝ χρόνια, είναι θαμμένος εκεί. Και η επιγραφή προειδοποιεί όποιον θα είχε σκοπό να βλάψει (τον τάφο) και να βεβηλώσει τον νεκρό ότι θα πάθει κι αυτός (τα ίδια). Ο Γκεοργκίεφ δεν εξηγεί γιατί ουσιώδεις λέξεις της επιγραφής δεν αναφέρονται μα απλώς εννοούνται. Και οι δήθεν λέξεις στις οποίες στηρίζεται για να βρει ομοιότητες είναι τελείως τραβηγμένες απ’ τα μαλλιά. Και δεν διστάζει να αφαιρέσει γράμματα που δεν εξυπηρετούν όπως στις «λέξεις» ΕΤΕΣΑ ΙΓΕΚ που διαβάζει etes igek, κ.λ.π. Ευτυχώς που δέχεται το αριθμητικό σύστημα των ελλήνων. Κάτι είναι κι αυτό. Αλλά τα πράγματα δεν είναι έτσι ούτε κι εδώ, διότι αυτό το ΗΝ δεν μπορεί να σημαίνει πενήντα οκτώ, απλούστατα γιατί οι έλληνες, την εποχή εκείνη, με το Η απέδιδαν τον αριθμό Ηεκατόν=100.(Δες το Πάριο Χρονικό όπου αναφέρεται η χρονολογία ΧΗΗΗΔΠΙΙΙ=1318 έτη. Δηλαδή Χίλια και Ηεκατόν και Ηεκατόν και Ηεκατόν και Δέκα και Πέντε και Ένα και Ένα και Ένα, έτη.). Επομένως, είτε στον τάφο ήταν θαμμένος ο Τιθωνός, είτε ο Γκεοργκίεφ κάνει, για άλλη μια φορά, λάθος. Αλλά και με την μεταγενέστερη μικρογράμματη γραφή το 58 είναι νη κι όχι ην. Τα ίδια και χειρότερα από άλλους ερευνητές της θρακικής γλώσσας. Κι έτσι αναπόφευκτα ερχόμαστε αντιμέτωποι με τα ερωτήματα: Ποια είναι η αλήθεια; Και. Τι αναφέρει αυτό το κείμενο; Πριν αρχίσουμε ας δούμε τι λέει ο Πλούταρχος για την ελληνική της Μακεδονίας: «…ου γαρ αντί του φ τω β χρώνται Δελφοί, καθάπερ Μακεδόνες, Βίλιππον και Βάλακρον και Βερενίκην λέγοντες….». Αλλά κι εμείς σήμερα λέμε ευτυχία (εφτυχία) και ευαγγέλιον (εβαγγέλιον). Αυτά όσον αφορά στην πρώτη λέξη ΕΒ=Ευ=Καλώς, με την θέλησή του, χωρίς αντίρρηση, χωρίς εξαναγκασμό. Η δεύτερη λέξη είναι η ΑΡΖΕΣ. Αυτή μεταγράφεται ως Αρjης επειδή οι Μακεδόνες και οι Θράκες αλλά και οι Κρήτες προέφεραν το j ως ψιλό ζήτα. Επίκουρος σ’ αυτήν την θέση έρχεται η πληροφορία περί Θρακικής πόλεως με το όνομα Άρζος που δεν είναι τίποτε άλλο από Άρειος. Και δεν ξεχνάμε ότι η πατρίδα του Άρη, του Θεού του πολέμου αναφέρεται ότι είναι η Θράκη. Αλλά τι έκανε αυτός ο Αρίης; Ας πάμε στο ρήμα ΙΓΕ= ήγε=οδήγησε. Ποιόν οδήγησε; Περιμένουμε μία αιτιατική που θα έχει την θέση αντικειμένου. Αυτή είναι το όνομα ΑΣΝΗΝ. Επομένως μέχρι εδώ έχουμε αναγνώσει: Ευ Αρίης Άσνην….ήγε. Πού άραγε ήγε την Άσνην ο Αρίης; Το λέει το κείμενο:ΕΤΕΣΑ=έτησα. Δηλαδή στην συγγένειά του. Στο σπίτι του. Η λέξη έχει επιζήσει στην ιωνική ως έτης=συγγενής. Αλλά κι αν δεν μεταγράψουμε έτησα αλλά εμμείνουμε στο αρχικό έτεσα δεν έχουμε εκφύγει αλλά χρησιμοποιούμε την γλώσσα που χρησιμοποιούσαν οι Μακεδόνες και οι Θράκες πριν από τον Φίλιππο τον Β και τον Αλέξανδρο. Συνεχίζουμε με πιο γοργούς ρυθμούς. Κ.ΑΝΒΛΑΒΑ=Κ(Ε) ΑΝ ΒΛΑΒΑ = και αν βλαβά =και αν την κακομεταχειρισθεί (το βλαβά είναι επίθετο θηλυκού γένους από ρήμα βλάπτω-πρβλ βλάβη). ΗΓΝΝΥΑΣ=εγννυάς=απογυμνωμένη, χωρίς τα αναγκαία. (Η λέξη προέρχεται από πρόθεση εκ, η οποία εξ επιδράσεως ενός η που θα έπρεπε να ακολουθεί το επίθετο βλαβά και που θα ήταν υποτακτική γ ενικού του ειμί, γίνεται ηκ, για να περιλάβει κι αυτό το η, κι από το ρήμα εννύω=ενδύω, προικίζω με τα αναγκαία. Το ρήμα εκ+εννύω σημαίνει γδύνω. Σε άλλη περίπτωση αυτό το ηγννυάς μπορεί να είναι μετοχή αορίστου του ίδιου ρήματος με χρονική αύξηση). Αλλά λέγαμε για ένα η το οποίο είναι υποτακτική ενεστώτος του ειμί σε γ ενικό. Αυτό είναι μπροστά μας, είναι η επόμενη λέξη, μόνο που δεν το μετέφεραν σωστά και το μετέγραψαν ως -4- Ν. Το λάθος είναι συγγνωστό διότι όπως θα διαπιστώσει κι ο πιο αδαής, στην επιγραφή αυτή το Ν και το Η ελάχιστα διαφέρουν, και η διαφορά αυτή έγκειται στην οριζόντια ή ελαφρά διαγώνια μέση γραμμή. Εν πάση περιπτώσει έως εδώ έχουμε αναγνώσει: Ευ Αρίης Άσνην έτησα ήγε και αν βλαβά ή εγννυάς η….ΛΕΤΕ ΔΝΥ ΕΔΝΕΙΝ ΔΑΚΑΤΡ(Ε)Σ= Στην Λητώ (ΛΕΤΕ=Λητή, αργότερα η δοτική αυτή απαντάται ως Λητοί αλλά αλλαχού αναφέρεται ως Λητήι) υπόσχεται να πληρώσει (εδνείν= απαρέμφατο του εδνόω=υπόσχομαι δώρα, προικίζω) δακατρές (δεκατρείς) ΔΝΥ. Για τον τύπο δακατρές διευκρινιστικά λειτουργεί το σανσκριτικό δάκα=δέκα αλλά και το ζενδικό ντάσα=δέκα. Η λέξη δνυ μού είναι άγνωστη. Υποψιάζομαι ότι πρόκειται για ποσότητα πολυτίμου μετάλλου και η ονομασία ταξίδεψε μέχρι την Αδριατική απ’ όπου αργότερα ανεφύη η λέξη ΔηΝάριον. Ίσως όμως να μην είναι έτσι. Στην θέση των τεράστιων τελειών έβαλα το γράμμα Ε. Σε αιγαιοπελαγίτικες επιγραφές που δεν έχουν αναγνωσθεί με ασφάλεια απαντάται ένα μικρό ο, με κτύπημα στην μέση χωρίς φαινομενικά να υπάρχει λόγος αφού στα κείμενα υπάρχει το μεγάλο Ο. Είναι προφανές ότι ο ήχος αυτού του γράμματος είναι κάτι ανάμεσα σε ε και ο. Αυτά και προχωρούμε στην σύνοψη. ΕΒ ΑΡΖΕΣ ΑΣΝΗΝ ΕΤΕΣΑ ΙΓΕ Κο ΑΝ ΒΛΑΒΑ ΗΓΝΝΥΑΣ Η ΛΕΤΕ ΔΝΥ ΕΔΝΕΙΝ Ευ Αρίης Άσνην Έτεσα ήγε κε αν βλαβά ηγννυάς η, Λητοί ΔΝΥ εδνείν Με ευαρέσκεια ο Αρίης πήρε στο σπίτι του την Άσνη και άν την κακομεταχειρισθεί ή την αφήσει χωρίς τα απαραίτητα, δεσμεύεται να πληρώσει στο ιερό της Λητούς μονάδες μετάλλου ΔΑΚΑΤΡοΣ Δακατρείς. Δεκατρείς. Έχουμε λοιπόν την εικόνα ενός άρχοντα ο οποίος πήγε στο ιερό της Λητούς και πήρε μία από τις δούλες της θεάς, που μπορεί να ήταν και αιχμάλωτη πολέμου και φερμένη από αλλού, διαβε-βαιώνοντας ότι αυτή θα έχει άριστη μεταχείριση. Το συμβόλαιο γράφθηκε σε πέτρινη πλάκα. Τέτοια συμβόλαια δεν είναι ασυνήθη στον ελλαδικό χώρο. Τα χάραζαν επάνω σε πέτρα και τα τοποθετούσαν στα ιερά, εν είδει αρχείου και για υπενθύμιση, ενώ μετά τον θάνατο τον αναφερο-μένων είτε τα έξυναν και έγραφαν άλλα, είτε τα τοποθετούσαν στον κοινό τάφο των συμβληθέντων. Η λέξη έτεσα αποκλείει το γεγονός να πρόκειται για την πρώτη σύζυγο του Αρίη. Μάλλον προέκειτο για παλλακίδα. Το ότι η πλάκα βρέθηκε σε τάφο μας ωθεί να πιστέψουμε ή ότι αυτή η Άσνη θυσιάστηκε εθελοντικά κατά την ταφή του Αρίη, συνήθεια που μαρτυρείται για τους Θράκες από τον Ηρόδοτο, -την ίδια συνήθεια είχαν και οι Μακεδόνες-, ή ότι μετά τον θάνατο του Αρίη η Άσνη επέμενε να βάλουν την πλάκα στον τάφο του για να ενθυμείται τις υποσχέσεις του, φοβούμενη προφανώς την μήνιν των άλλων γυναικών και συγγενών του. Αυτό το τελευταίο, αν ισχύει, αποτελεί μία ακόμη απόδειξη για την κοινή πίστη των θρακών και των άλλων ελλήνων για τα όσα συμβαίνουν μετά θάνατον. -5- Το χρυσό δακτυλίδι του Εζέροβο. (Η… Τιλεζύπτα ή ο… Τιλεζύπτας;) Ήδη μακρηγορήσαμε για να μην απομείνει και η ελάχιστη αμφιβολία στον αναγνώστη. Για το δακτυλίδι του Εζέροβο θα είμαστε πιο λιτοί. Άλλωστε η γλώσσα είναι πιο βατή και το κείμενο αδιάψευστο. Δεν υπάρχει καμμία Τιλεζύπτα ούτε κανένας Ρολιστενέας που να έχει ταφεί στον βασιλικό τάφο, όπου βρέθηκαν πολλά χρυσά αντικείμενα μέσα στα οποία κι ένα υπέροχο χρυσό στεφάνι, σαν κι αυτά που θαυμάζει κανείς στα μουσεία της Θεσσαλονίκης και της Βεργίνας. Το κείμενο που είναι χαραγμένο επάνω στο δακτυλίδι έχει ως εξής: ΡΟΛΙΣΤΕΝΕΑΣΝΕΡΕΝΕΑΤΙΛΤΕΑΝΗΣΚΟΑΡΑZΕΑΔΟΜΕΑΝΤΙΛΕΖΥΠΤΑΜΙΗΕΡΑΖΗΛΤΑ. Εάν δεν είναι αυτά υπέροχα και αψεγάδιαστα ελληνικά τότε ποια είναι; ΡΟΛΙΣΤΕΝΕΑΣ ΝΕΡΕΝ ΕΑ ΤΙΛΤΕΑ. ΝΗΣΚΟ ΑΡΑ ΖΕΑ ΔΟΜΕΑ ΝΤΙΛΕ ΖΥΠ. ΤΑΜΙΗ ΕΡΑ ΖΗΛΤΑ. Δηλαδή: ΡΟΛΙΣΤΕΝΕΑΣ=Ο Ρολισθένης (αυτός που κυλάει ορμητικά-πρβλ. τον Βορυσθένη, τον σημερινό Δνείπερο, ενώ για το έτυμον πιστεύω ότι πρέπει να ληφθεί υπ’ όψιν η λέξη ρους [ροή] και ολισθαίνω. Το ρήμα ολισθαίνω, συν τοις άλλοις, σημαίνει και καταπίπτω, πέφτω με ορμή κ.τ.ο. Εάν δεν είναι έτσι τότε το πρώτο συνθετικό θα είναι συγγενές με ρίζα εξ ης και το αγγλικό roll-ing= κατρακυλώ-κατρακύλισμα). ΝΕΡΕΝ=νέρεν=πλημμύρισε (πρβλ. Νηρεύς, Νηρηίδες, νερό, νεράιδες κ.λ.π), ΕΑ=τα δικά του, του. (Για το έτυμον όρα εός, εή, εόν). ΤΙΛΤΕΑ=τίλτεα=τα άδενδρα μέρη, οι πεδιάδες, (από ρήμα τίλλω=μαδώ και τιλτός=μαδημένος, σπανός, άδενδρος). Εν ολίγοις: Ρολισθένης νέρεν εά τίλτεα… ΝΗΣΚΩ ΑΡΑ=νήσκω άρα=επομένως σπεύδω (από νίσσομαι με τροπή του ενός σ σε κ> νίσκομαι>νίσκω. Για την τροπή του σ σε κ όρα και τον κατάδεσμο της Πέλλας όπου αναφέρεται η λέξη οπόκα αντί για οπόσα).… JΕΑ ΔΟΜΕΑ= jέα δόμεα=στις πόλεις που είναι σε απόλυτη αποδιοργάνωση εξ αιτίας του νερού (όρα ίημι=μεταξύ των άλλων πλημμυρίζω, αναστατώνομαι κ.λ.π. με αρχικό τύπο jημι)…ΝΤΙΛΕ= Ντήλαι=να καταστρέψω. (Τελικό απαρέμφατο. Για την ετυμολογία όρα δηλητήριος=καταστροφικός, delete, που το χρησιμοποιούμε στους υπολογιστές, κ.τ.ο., από ρήμα δηλέομαι=βλάπτω,καταστρέφω, φονεύω>δηλέω)… JΥΠ= Jυπ= συντομογραφία, μάλλον αρχικό τμήμα, ονόματος βασιλέως ή πόλεως ή λαού (όρα ανωτέρω SubZUPara). Εάν πρόκειτα για πόλη τότε θα είναι JUPARA. (Αυτό το JUPARA μάς βάζει σε πειρασμό να υποθέσουμε ότι προέρχεται από Ιώ+πόρος. Και όπως αναφέρεται από τον Ευριπίδη η Ιώ διέσχισε όλη την Θράκη καταδιωκόμενη από τον οίστρο. Το συνθετικό πάρα διατείνονται ότι σημαίνει πόλη. Εάν λάβουμε υπ’ όψιν την ομοιότητα Βουσπάρα Βόσπορος, η Ιω κι εδώ, μπορούμε να υποθέσουμε με σχετική βεβαιότητα ότι η λέξη πάρα είναι παραφθορά της λέξεως πόρος). ΤAMIH= Θαμιή=γεμάτη, πυκνή, συχνή εξ ής θαμών…ΕΡΑ= Έρα=η γη (Ησύχιος, αλλά και Γραμμική Β, εξ ής και η λέξις Ήρα, η θεά, δηλαδή η Γαία)… JΗΛΤΑ= Jηλτά=λάφυρα=αυτά που μπορεί να αρπαχθούν, (από ρήμα ιάλλω, πρβλ. επ’ ονείατα χείρας ίαλλον=άρπαζαν τα φαγητά, δες και ιαλτός, ιων. ιηλτός=ο εξαποσταλείς). Ας συνοψίσουμε: Ρολισθενέας νέρεν εά τίλτεα. Νήσκω άρα ντήλαι Jυπ. Θαμιή έρα ιηλτά. Ο Ρολισθένης πλημμύρισε τις πεδιάδες του, επομένως σπεύδω στις πλημμυρισμένες και αναστατωμένες πόλεις για να καταστρέψω την (τον) Jυπ… Η χώρα είναι γεμάτη με λάφυρα. Και σαν απόδειξη ο αρχιστράτηγος, που κατά τα φαινόμενα έστειλε το μήνυμα, το χάραξε σε ένα χρυσό δακτυλίδι και το απέστειλε στον ηγεμόνα, μαζί με άλλα λάφυρα ασφαλώς. Δείγμα ότι η λεηλασία είχε ήδη αρχίσει πριν φθάσει στα πλημμυρισμένα μέρη. Τώρα σχετικά με το ποιος είναι ο -6- Ρολισθένης ποταμός δεν έχω ιδέα. Υποψιάζομαι μόνο ότι μπορεί να είναι ο Δούναβης, τον οποίον όμως μερικά ελληνικά φύλα ονόμαζαν Ίστρο. Αλλά μπορεί, ο Ρολισθένης, να ήταν ακόμη βορειότερα. Ίσως βαθειά μέσα στην Σκυθία. Μία χημική ανάλυση για να προσδιορισθεί η καταγωγή του μετάλλου του δακτυλιδιού θα μπορούσε, ίσως, να λύσει το αίνιγμα. Αλλά το αίνιγμα για την γλώσσα των θρακών, κατά την ακράδαντη πεποίθησή μου, έχει λυθεί ή, για να ακριβολογώ, δεν υπήρξε ποτέ. Υπήρξε μόνο σύγχυση, αθέλητη από καλοπροαίρετους ερευνητές ή ηθελημένη απ’ αυτούς που ήταν στρατευμένοι στην προώθηση της σλαβικής ιδέας. Γιώργος Πολύμερος Γλωσσολόγος-Ιστορικός-Συγγραφέας Λαμία Γιώργος Πολύμερος Χατζοπούλου 9, Λαμία 35 100 τηλ. 2231021115